Chị Hoài thường được ngưỡng mộ vì dáng ngồi thẳng rất đẹp dù phải làm việc bàn giấy cả ngày. Chị không ngờ kiểu ngồi này làm chị bị đau lưng nghiêm trọng.

Khoảng 37% bệnh nhân đau lưng trên thế giới là người làm văn phòng, lao động chân tay nhẹ, mang vác nặng. Đặc biệt, tỷ lệ thanh niên bị đau lưng ngày càng tăng do tư thế ngồi không đúng cách, ngồi quá lâu cùng một tư thế.

Bác sĩ Đào Hữu Minh, Phó khoa Khám bệnh, Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, tư thế ngồi không đúng có thể dẫn tới đau lưng. Nhưng tác hại này không bộc lộ ngay, mà chỉ ảnh hưởng mỗi ngày một chút, nhiều khi ta không để ý. Nhưng về lâu dài thì những vi chấn thương kiểu này rất cần được lưu ý đối với tất cả những người ngồi nhiều.

Ngồi thẳng hay còng đều hại cột sống

Chị Lê Thị Hoài (Cầu Giấy, Hà Nội) là nhân viên văn phòng, làm việc chủ yếu trên máy tính và hầu như cả buổi, chị không rời bàn làm việc. Cách đây một tuần, chị thấy đau lưng nhiều, đi lại thì không sao, cứ ngồi là đau. Chị tìm đến phòng khám Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương để kiểm tra và rất ngạc nhiên khi được chẩn đoán  thoát vị đĩa đệm do tư thế ngồi không đúng cách, chị luôn ngồi thẳng lưng khi làm việc.

Về tư thế ngồi, có thể chia thành ba loại cơ bản: 70 độ (ngồi hơi cúi về phía trước), 90 độ (khoeo chân sát mép ghế, người và đùi tạo thành một góc vuông) và 125 độ (ngồi hơi ngả về phía sau). Khi ta ngồi cúi 70 độ về phía trước, tất cả lực sẽ dồn ra phía sau đĩa đệm, người ngồi sẽ nhanh chóng bị mỏi lưng, lâu dài dẫn đến đau lưng.

Nhiều người cho rằng, ngồi thẳng lưng vừa tạo dáng đẹp vừa tốt cho cột sống. Nhưng thực tế, khi ngồi ở tư thế thẳng đứng, vuông góc 90 độ, sức ép lên cột sống thắt lưng là lớn nhất. Đĩa đệm sẽ chịu hoàn toàn lực mà trọng lượng cơ thể ép lên, về lâu dài có thể gây ra các bệnh lý về đĩa đệm. Tư thế này còn gây mỏi cơ lưng, cơ hông (do các cơ phải vận động liên tục mà không được nuôi dưỡng, việc tưới máu không tốt), đau dây chằng, dẫn đến đau lưng.

Tư thế ngồi 125 độ, hơi ngả lưng về phía sau phù hợp nhất với cấu tạo sinh lý của cột sống thắt lưng nhất. Bởi khi đó, tải trọng cơ thể sẽ dồn vào phía trước đĩa đệm, nơi có độ dày lớn nhất nên sức chịu tải cũng cao nhất. Nhờ đó, nguy cơ đau thắt lưng sẽ giảm.

Tuy nhiên, bác sĩ Đào Hữu Minh, dù ngồi cúi, thẳng hay ngả sau thì việc ngồi mãi một tư thế cũng gây tác động xấu đối với cột sống thắt lưng.

Nhiều trường hợp đến Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương khám do đau nhói ở một bên thắt lưng mà nguyên nhân là hoạt động đột ngột, thực hiên các động tác mạnh đột ngột khi đang ngồi làm việc trong một tư thế cố định. Điều này khiến cho các cơ thắt lưng đang bị chèn ép nhiều từ thể trọng, chưa kịp vận động giãn ra đã bị tác động đột ngột, dẫn đến đau cơ thắt lưng.

Với những trường hợp này, bác sĩ Minh khuyến cáo người bệnh không nên lo lắng. Tốt nhất nên được nằm nghỉ trên giường cứng với tư thế không tải trọng. Sau đó, có thể dùng gel massage để xoa bóp nhẹ hoặc dán salonpas. Cũng có thể dùng các bài thuốc dân gian như sao ngải cứu, nướng cây xương rồng chườm lên chỗ đau, làm vài lần thì hết đau lưng.

Để tránh các bệnh lý do ngồi thẳng lưng, sai tư thế, bác sĩ Minh khuyến cáo những người phải ngồi làm việc thường xuyên nên ngồi ngả về phía sau 125 độ; cứ mỗi 45 – 60 phút nên đứng đậy vận động, đi lại, làm các động tác vận động cột sống lưng nhẹ nhàng để giảm tải cho cột sống và hệ thống cơ, dây chằng của bụng, lưng. Vận đông sẽ khiến máu lưu thông tốt, tưới máu tốt hơn.

Có thể tránh đau lưng bằng các động tác xoay người, vặn người nhưng phải nhẹ nhàng, chậm rãi, tránh các động tác đột ngột, mạnh. Bởi khi cơ mỏi, đĩa đệm cột sống đang phải chịu áp lực rất lớn từ tải trọng cơ thể rồi, chỉ cần hoạt động đột ngột, mạnh, sai tư thế một chút là có thể gây sang chấn, chấn thương đối với cột sống.